Cuộc sáp nhập 2025: từ 63 xuống 34
Đà Nẵng
Hình thành từ — Đà Nẵng
Các xã, phường nay nằm trên đất Đà Nẵng
Sau sáp nhập, vùng đất của Đà Nẵng cũ gồm 16 đơn vị cấp xã thuộc Đà Nẵng: 12 phường, 3 xã, 1 đặc khu. Vị trí được xác định bằng một điểm nằm trong mỗi xã, phường, đối chiếu với ranh giới tỉnh cũ.
Phường 12
Đặc khu 1
Hồ sơ tỉnh cũ
Tổng quan
Thành phố Đà Nẵng (trước 2025) là thành phố trực thuộc trung ương ở duyên hải miền Trung, nằm bên vịnh Đà Nẵng, giữa đèo Hải Vân ở phía bắc và đồng bằng Quảng Nam ở phía nam. Thành phố gồm các quận nội thành, huyện Hòa Vang ở phía tây và huyện đảo Hoàng Sa.
Đà Nẵng nổi tiếng là cửa ngõ biển của miền Trung, với cảng Tiên Sa, sân bay quốc tế, bán đảo Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Bà Nà và những bãi biển dài sát trung tâm. Trong gần ba thập kỷ là thành phố trực thuộc trung ương (1997–2025), Đà Nẵng trở thành một trong những đô thị năng động nhất cả nước. Từ 1/7/2025, thành phố hợp nhất với tỉnh Quảng Nam và giữ nguyên tên gọi.
Lịch sử
Từ Chăm Pa đến cửa Hàn
Vùng đất Đà Nẵng từng thuộc Chăm Pa; tên gọi Đà Nẵng thường được giải thích là bắt nguồn từ tiếng Chăm, chỉ cửa sông lớn. Sau năm 1471, vùng này thuộc Quảng Nam của Đại Việt. Thời các chúa Nguyễn, Hội An là thương cảng chính, còn vịnh Đà Nẵng — người xưa gọi là cửa Hàn — là nơi tàu thuyền tránh gió. Từ thế kỷ 19, khi Hội An bồi lắng, Đà Nẵng dần trở thành cảng biển chính của miền Trung; vua Minh Mạng quy định tàu phương Tây chỉ được cập cảng tại đây.
Cuộc tấn công năm 1858
Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng vào Đà Nẵng, mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam. Quân triều Nguyễn do Nguyễn Tri Phương chỉ huy dựng phòng tuyến, kiên trì cầm cự; đối phương sa lầy và phải chuyển hướng vào Gia Định năm 1859. Thành Điện Hải và đồn An Hải hai bên sông Hàn là dấu tích của cuộc phòng thủ.
Tourane thời Pháp
Năm 1888, triều Nguyễn nhượng Đà Nẵng cho Pháp làm nhượng địa, đổi tên là Tourane, tách khỏi Quảng Nam. Pháp xây cảng, đường sắt và phố xá, biến Tourane thành đô thị thương mại. Cũng tại Đà Nẵng, Thái Phiên lãnh đạo Việt Nam Quang phục hội ở Trung Kỳ, cùng Trần Cao Vân và vua Duy Tân mưu khởi nghĩa năm 1916.
Chiến tranh và thời bình
Ngày 8/3/1965, lính thủy đánh bộ Mỹ đổ bộ lên bãi biển Nam Ô và Đà Nẵng — đơn vị bộ binh Mỹ đầu tiên vào miền Nam. Đà Nẵng trở thành một căn cứ quân sự lớn với sân bay và cảng quân sự. Thành phố được giải phóng ngày 29/3/1975.
Sau 1975, Đà Nẵng là thành phố thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Huyện đảo Hoàng Sa được lập năm 1982. Từ 1/1/1997, Đà Nẵng tách ra thành thành phố trực thuộc trung ương, gồm thành phố Đà Nẵng cũ, huyện Hòa Vang và huyện Hoàng Sa. Những năm 2000, thành phố mở rộng đô thị, xây hàng loạt cây cầu qua sông Hàn như cầu sông Hàn (cầu quay) và cầu Rồng, hoàn thiện hạ tầng ven biển.
Sáp nhập năm 2025
Theo Nghị quyết 202/2025/QH15, từ 1/7/2025, thành phố Đà Nẵng hợp nhất với tỉnh Quảng Nam thành thành phố Đà Nẵng mới. Tên Đà Nẵng và trung tâm hành chính tại Đà Nẵng được giữ lại; toàn bộ đất Quảng Nam trở thành một phần của thành phố. Cấp quận, huyện bị bãi bỏ; các quận cũ như Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Liên Chiểu, Cẩm Lệ được sắp xếp thành các phường, huyện Hòa Vang thành các xã. Huyện Hoàng Sa trở thành đặc khu Hoàng Sa. Biển số xe 43 vẫn được dùng, bên cạnh biển số 92 của Quảng Nam cũ.
Địa lý
Đà Nẵng cũ giáp tỉnh Thừa Thiên Huế (sau là thành phố Huế) ở phía bắc qua đèo Hải Vân, tỉnh Quảng Nam ở phía tây và nam, Biển Đông ở phía đông. Địa hình gồm vùng núi phía tây thuộc Hòa Vang với khối Bà Nà – Núi Chúa, dải đồng bằng ven sông Hàn – Cẩm Lệ – Cu Đê, và bán đảo Sơn Trà nhô ra biển che chắn vịnh Đà Nẵng.
Sông Hàn là hạ lưu của hệ thống Vu Gia – Thu Bồn qua sông Cẩm Lệ; sông Cu Đê chảy ra vịnh ở phía bắc. Bờ biển có vịnh Đà Nẵng, các bãi Nam Ô, Xuân Thiều, Mỹ Khê, Non Nước. Năm ngọn núi đá vôi Ngũ Hành Sơn nổi giữa vùng cát ven biển. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa mưa vào các tháng cuối năm, thường chịu bão và ngập lụt. Khu bảo vệ: khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, Bà Nà – Núi Chúa, rừng đặc dụng Nam Hải Vân.
Con người
Cư dân chủ yếu là người Kinh, phần lớn có gốc Quảng Nam; vùng núi Hòa Vang có người Cơ Tu. Đà Nẵng có lượng người nhập cư lớn từ các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên. Giọng nói là giọng Quảng, với nét riêng của người đô thị. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên phổ biến; Phật giáo có nhiều chùa lớn; Công giáo, Tin Lành, Cao Đài đều có mặt. Các làng biển như Nam Ô, Thanh Khê, Mân Thái giữ tục thờ cá Ông.
Người Đà Nẵng thường được mô tả là chân chất, thẳng thắn như người Quảng nói chung, nhưng cũng năng động và cởi mở của dân thành phố cảng. Thành phố được nhắc đến với hình ảnh đô thị đáng sống, trật tự, sạch sẽ, thân thiện với du khách.
Văn hóa
Lễ hội Quán Thế Âm ở Ngũ Hành Sơn được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ Cầu Ngư của các làng biển, nghệ thuật Bài Chòi (di sản văn hóa phi vật thể nhân loại năm 2017) và hát bội là những sinh hoạt truyền thống. Từ năm 2008, lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng được tổ chức bên sông Hàn.
Làng nghề nổi tiếng có đá mỹ nghệ Non Nước dưới chân Ngũ Hành Sơn và nước mắm Nam Ô. Bảo tàng Điêu khắc Chăm, do Viện Viễn Đông Bác cổ khởi dựng đầu thế kỷ 20, lưu giữ bộ sưu tập hiện vật Chăm phong phú. Ẩm thực: mì Quảng, bún chả cá, bánh tráng cuốn thịt heo, bánh xèo, gỏi cá Nam Ô, bún mắm nêm.
Nhân vật tiêu biểu
- Nguyễn Tri Phương (1800–1873) — đại thần triều Nguyễn, chỉ huy phòng thủ Đà Nẵng năm 1858.
- Ông Ích Khiêm (1832–1884) — võ quan triều Nguyễn, người làng Phong Lệ (Hòa Vang).
- Thái Phiên (1882–1916) — lãnh đạo Việt Nam Quang phục hội ở Trung Kỳ, người Đà Nẵng.
- Phan Huỳnh Điểu (1924–2015) — nhạc sĩ, tác giả "Bóng cây Kơ-nia", người Đà Nẵng.
- Nguyễn Bá Thanh (1953–2015) — Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, gắn với giai đoạn chỉnh trang đô thị của thành phố, người Hòa Vang.
Kinh tế
Kinh tế Đà Nẵng cũ chủ yếu là dịch vụ: du lịch, thương mại, tài chính, logistics. Cảng Tiên Sa là đầu mối hàng hải quan trọng của miền Trung và điểm cuối phía đông của Hành lang kinh tế Đông – Tây; cảng Liên Chiểu đang được xây dựng. Sân bay quốc tế Đà Nẵng nằm ngay trong nội thành.
Công nghiệp tập trung ở các khu công nghiệp Hòa Khánh, Liên Chiểu, Đà Nẵng (An Đồn), khu công nghệ cao và công viên phần mềm; công nghệ thông tin là ngành được thành phố ưu tiên. Đánh bắt hải sản có cảng cá Thọ Quang. Giao thông gồm quốc lộ 1, đường sắt Bắc – Nam, hầm Hải Vân, cao tốc La Sơn – Túy Loan và cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, quốc lộ 14B lên Tây Nguyên.
Du lịch
- Bán đảo Sơn Trà — rừng sát biển, chùa Linh Ứng và đàn voọc chà vá chân nâu.1Khu vực rộng — điểm đánh dấu ở Phường Sơn Trà
- Ngũ Hành Sơn — năm ngọn núi đá vôi với hang động, chùa cổ và làng đá Non Nước.2Khu vực rộng — điểm đánh dấu ở Phường Ngũ Hành Sơn
- Bà Nà và Cầu Vàng — khu nghỉ dưỡng trên núi cao hơn 1.400 m.3Khu vực rộng — điểm đánh dấu ở Xã Hoà Vang
- Bãi biển Mỹ Khê — dải cát dài sát trung tâm.4Khu vực rộng — điểm đánh dấu ở Phường An Hải
- Cầu Rồng và sông Hàn — cầu hình rồng phun lửa, nước vào cuối tuần.5Nằm ở Phường Hải Châu
- Bảo tàng Điêu khắc Chăm — bộ sưu tập nghệ thuật Chăm.6Nằm ở Phường Hải Châu
- Đèo Hải Vân — con đèo có di tích Hải Vân quan, ranh giới với Huế.7Nằm ở Phường Hải Vân
- Thành Điện Hải — di tích phòng thủ chống Pháp năm 1858.8Nằm ở Phường Hải Châu
- Làng cá Nam Ô — làng chài với nghề làm nước mắm truyền thống.
Bản đồ du lịch
8 trong 9 địa điểm ở mục Du lịch được xác định vị trí. Số trên bản đồ khớp với số bên cạnh mỗi địa điểm trong bài.
Đang tải bản đồ…
- 1Bán đảo Sơn Trà — Phường Sơn Trà (khu vực rộng, chỉ là điểm đánh dấu)
- 2Ngũ Hành Sơn — Phường Ngũ Hành Sơn (khu vực rộng, chỉ là điểm đánh dấu)
- 3Bà Nà và Cầu Vàng — Xã Hoà Vang (khu vực rộng, chỉ là điểm đánh dấu)
- 4Bãi biển Mỹ Khê — Phường An Hải (khu vực rộng, chỉ là điểm đánh dấu)
- 5Cầu Rồng và sông Hàn — Phường Hải Châu
- 6Bảo tàng Điêu khắc Chăm — Phường Hải Châu
- 7Đèo Hải Vân — Phường Hải Vân
- 8Thành Điện Hải — Phường Hải Châu
Tọa độ lấy từ Wikidata và chỉ được nhận khi nằm trong ranh giới tỉnh; xã, phường được suy ra từ tọa độ đó. Địa điểm không tìm thấy hoặc không khớp được bỏ trống, không đoán. Với sông, vịnh, vườn quốc gia hay huyện cũ, điểm đánh dấu chỉ là một điểm đại diện của cả khu vực.